«وکیل ثبت برند» پیش از تسلیم اظهارنامه، علامت را با موانع ماده ۹۶ قانون حمایت از مالکیت صنعتی مصوب ۱۴۰۳ می‌سنجد و طبقات کالا و خدمات را درست انتخاب می‌کند؛ زیرا حمایت قانون فقط در همان طبقات ثبت‌شده است.
این قانون جای قانون ثبت اختراعات، طرح‌های صنعتی و علائم تجاری مصوب ۱۳۸۶ را می‌گیرد؛ ماده ۱۵۰ آن، قانون ۱۳۸۶ را از تاریخ لازم‌الاجرا شدن خود نسخ می‌کند. بسیاری از نکات قدیمی درباره ثبت برند، با این قانون تغییر کرده است.
علامت تجاری در قانون جدید چه تعریفی دارد؟
ماده ۹۵ قانون، چهار مفهوم را از هم جدا می‌کند: علامت تجاری، هر نشان قابل رؤیتی که کالاها یا خدمات اشخاص را از هم متمایز می‌کند؛ علامت جمعی؛ علامت تأییدی؛ و نام تجاری که معرف عرضه‌کننده کالا یا خدمت است.
طبق ماده ۹۹، حقوق مالک علامت در حدود کالاها و خدماتی است که علامت برای آن‌ها ثبت می‌گردد. ماده ۱۰۰ نیز استفاده دیگران از علامت ثبت‌شده را به موافقت مالک مشروط می‌کند.
کدام علامت‌ها قابل ثبت نیستند؟
ماده ۹۶ قانون، فهرستی از موانع ثبت دارد. مهم‌ترین آن‌ها در عمل:
- نشانی که کالا یا خدمت را از کالا و خدمات دیگران متمایز نمی‌کند
- نشان خلاف موازین شرعی، قانونی یا نظم عمومی
- علامتی که عموم را درباره مبدأ جغرافیایی، نوع، کیفیت یا قیمت کالا گمراه می‌کند
- علامتی که عین، شبیه یا ترجمه علامت معروف یا ثبت‌شده دیگری است و موجب گمراهی می‌شود
جست‌وجوی سوابق پیش از تسلیم اظهارنامه، مهم‌ترین گام برای پرهیز از رد درخواست است.
مراحل ثبت برند در قانون ۱۴۰۳ کدام است؟
| مرحله | حکم قانون | ماده |
|---|---|---|
| تسلیم اظهارنامه | نمونه علامت، توصیف و فهرست کالاها یا خدمات طبق طبقه‌بندی | ۹۷ |
| بررسی مرجع ثبت | حداکثر سه ماه از وصول اظهارنامه | ۱۰۳ |
| رفع نقص | مهلت سی روز، وگرنه رد اظهارنامه | ۱۰۱ |
| انتشار عمومی | حداکثر یک هفته پس از پذیرش | ۱۰۳ |
| اعتراض اشخاص | حداکثر یک ماه از تاریخ انتشار | ۱۰۳ |
| ثبت و صدور گواهینامه | پس از پذیرش نهایی و پرداخت هزینه | ۱۰۶ |
اگر مرجع ثبت اظهارنامه را رد کند، متقاضی به هیأت موضوع ماده ۲۳ همان قانون اعتراض می‌کند.
شرط استفاده یک‌ساله از علامت چیست؟
تبصره ماده ۹۸ قانون، حکمی تازه دارد: اگر متقاضی ظرف یک سال از تاریخ ثبت علامت، از آن استفاده نکند یا مدرک فعالیت خود را ارائه ندهد، گواهینامه ثبت علامت از تاریخ تقدیم اظهارنامه ملغی است.
به همین دلیل، ماده ۹۸ از متقاضی می‌خواهد همراه اظهارنامه، تعهد به استفاده از علامت یا ارائه مدارک فعالیت در حوزه تولید، توزیع یا خدمات را پیوست کند. ثبت برند برای نگهداری بدون استفاده، با این قانون پشتوانه ندارد.
اگر دیگری برند را زودتر ثبت کند چه راهی هست؟
ماده ۱۰۵ به کسی که حداقل یک سال پیش از درخواست ثبت از سوی دیگری، به‌طور مستمر از علامت استفاده می‌کرده است، اجازه می‌دهد ابطال ثبت را از دادگاه صالح بخواهد، به شرط آنکه ثبت‌کننده از استفاده او آگاه بوده باشد.
ماده ۱۱۰ نیز به هر ذی‌نفع اجازه می‌دهد ظرف پنج سال از تاریخ ثبت، با اثبات نقض مواد ۹۵ و ۹۶، ابطال گواهینامه علامت را بخواهد. مالک علامت هم طبق ماده ۱۰۸، علیه استفاده‌کننده بدون اجازه دعوا طرح می‌کند.
پرسش‌های متداول درباره وکیل ثبت برند
آیا ثبت برند بدون وکیل ممکن است؟
بله. هر متقاضی می‌تواند خودش اظهارنامه را تسلیم کند. وکیل ثبت برند بیشتر در جست‌وجوی سوابق، انتخاب طبقات، پاسخ به رفع نقص و اعتراض‌ها به کار می‌آید. برای شرکت‌ها، هماهنگی نام تجاری با امور ثبتی شرکت هم اهمیت دارد که مقاله وکیل شرکت ها آن را شرح می‌دهد.
آیا یک اظهارنامه برای چند طبقه کافی است؟
بله. طبق ماده ۱۰۲، ثبت یک علامت برای کالاها و خدمات چند طبقه با یک اظهارنامه و پرداخت هزینه مربوط ممکن است، اما ثبت چند علامت به اظهارنامه جداگانه نیاز دارد.
آیا دو نفر می‌توانند یک برند را مشترک ثبت کنند؟
بله. ماده ۱۰۷ ثبت مشترک علامت را می‌پذیرد، به شرط آنکه استفاده هم‌زمان یا جداگانه، در عرف موجب گمراهی عموم نشود.
کدام مرجع به دعاوی برند رسیدگی می‌کند؟
ماده ۱۴۳ قانون، این دعاوی را در صلاحیت شعب مجتمع قضایی ویژه مالکیت فکری مستقر در تهران قرار می‌دهد. تبصره ۴ همین ماده، تا تشکیل این مجتمع، ماده ۵۹ قانون ۱۳۸۶ را مجری می‌داند و تبصره ۱ ارجاع اختلاف به داوری را، جز در اصل اعتبار حقوق، می‌پذیرد.
نوشته بابک خونساری، وکیل پایه یک دادگستری
