«وکیل چک تهران» در چک‌های برگشتی مبلغ بالا با زمان مسابقه می‌دهد: باید پیش از آنکه صادرکننده اموالش را منتقل کند، آن‌ها را از دسترس او خارج کند. ثبت برگشت در سامانه بانک مرکزی، تأمین خواسته و توقیف اموال، سه ابزار این مرحله‌اند.
چک برگشتی‌ای که ماه‌ها بی‌پیگیری بماند، معمولاً به حکمی می‌رسد که مالی برای اجرا ندارد. فاصله برگشت چک تا اقدام، همان فرصتی است که بدهکار برای جابه‌جایی اموالش در اختیار دارد.
ثبت برگشت چک در سامانه بانک مرکزی چه اثری دارد؟
ماده ۵ مکرر قانون صدور چک، الحاقی ۱۳۹۷/۸/۱۳، مقرر کرده است که پس از ثبت عدم پرداخت در سامانه یکپارچه بانک مرکزی، بانک‌ها تا رفع سوءاثر، محدودیت‌هایی را بر صاحب حساب اعمال کنند:
- عدم افتتاح حساب و صدور کارت بانکی جدید
- مسدود کردن موجودی حساب‌ها و کارت‌های صادرکننده به میزان کسری مبلغ چک
- عدم پرداخت تسهیلات و صدور ضمانت‌نامه
- عدم گشایش اعتبار اسنادی
بانک‌ها این محدودیت‌ها را بدون نیاز به حکم دادگاه اعمال می‌کنند و همین، فشار مؤثری برای پرداخت می‌سازد. اگر صادرکننده مبلغ کسری را در حساب مسدود کند، بانک سوءاثر را رفع می‌کند؛ شرح این مسیر در مقاله رفع سوء اثر چک از طریق مسدودی مبلغ چک آمده است.
تأمین خواسته چگونه اموال بدهکار را حفظ می‌کند؟
تأمین خواسته درخواستی است که دارنده چک همراه با دادخواست یا پیش از آن مطرح می‌کند تا دادگاه، پیش از صدور حکم، معادل مبلغ چک از اموال صادرکننده را توقیف کند. هدف آن، جلوگیری از انتقال اموال در طول رسیدگی است.
در دعاوی مستند به چک برگشتی، دارنده معمولاً با شرایط آسان‌تری قرار تأمین خواسته را می‌گیرد. اینکه در یک پرونده مشخص کدام شرط لازم است، به سند و مرحله پرونده بستگی دارد و بررسی اسناد لازم است.
وکیل چک چه اموالی از صادرکننده را شناسایی می‌کند؟
وکیل چک تهران از مسیر مرجع اجرا، از مراجعی مانند بانک‌ها، اداره ثبت و پلیس راهور درباره اموال صادرکننده استعلام می‌گیرد. حساب‌های بانکی، خودرو، ملک و سهام از اموال رایج قابل توقیف‌اند.
اگر صادرکننده پس از برگشت چک اموالش را به دیگری منتقل کرده باشد، این انتقال ممکن است از نظر کیفری یا حقوقی قابل پیگیری باشد. سنجش این موضوع به تاریخ انتقال و نسبت طرفین بستگی دارد.
کدام مسیر مطالبه برای چک برگشتی مناسب‌تر است؟
دارنده چک سه مسیر دارد: اجرائیه، دعوای حقوقی و شکایت کیفری. ابزارهایی که وکیل چک تهران به کار می‌گیرد، در هر سه مسیر کاربرد دارند، اما شرایط هر مسیر متفاوت است.
تفاوت این سه مسیر در مقاله شکایت کیفری چک و شرایط اجرائیه در مقاله اجراییه چک های جدید آمده است.
پرسش‌های متداول درباره وکیل چک
آیا دارنده چک خودش می‌تواند تأمین خواسته بگیرد؟
بله. دارنده چک می‌تواند درخواست تأمین خواسته را خودش همراه با دادخواست تقدیم کند. وکیل بیشتر در انتخاب زمان درخواست و شناسایی اموال قابل توقیف به کار می‌آید.
محدودیت‌های بانکی صادرکننده چک تا کی ادامه دارد؟
تا زمانی که صادرکننده از چک رفع سوءاثر نکند. قانون صدور چک راه‌هایی مانند واریز و مسدودی کسری مبلغ، ارائه لاشه چک یا رضایت‌نامه رسمی دارنده را برای رفع سوءاثر پیش‌بینی کرده است.
اگر صادرکننده هیچ مالی نداشته باشد چه می‌شود؟
در این صورت دادگاه حکم یا اجرائیه صادر می‌کند، اما وصول آن به یافتن مال بستگی دارد. محدودیت‌های بانکی همچنان بر صادرکننده باقی می‌ماند.
آیا وکیل چک در تهران فقط در دادگاه‌های تهران وکالت می‌کند؟
خیر. وکیل در حدود پروانه خود در مراجع شهرهای دیگر نیز وکالت می‌کند. مرجع صالح برای هر دعوا به قواعد صلاحیت و محل اقامت طرفین بستگی دارد.
نوشته بابک خونساری، وکیل پایه یک دادگستری
