«وکیل بانکی» در دعاوی میان مشتری و بانک به کار می‌آید: اعتراض به محاسبه سود و جریمه تأخیر، اجرائیه‌ای که بانک بر پایه قرارداد صادر می‌کند، مسئولیت ضامن وام، برداشت غیرمجاز از حساب و اختلاف بر سر ضمانت‌نامه بانکی.
قرارداد بانکی را بیشتر مشتریان بدون خواندن امضا می‌کنند؛ چون شرایط آن قابل مذاکره نیست. اما همین متن، روزی که اقساط عقب بیفتد، مبنای هر مطالبه بانک و هر دفاع مشتری است.
رایج‌ترین دعاوی با بانک کدام است؟
دعاوی بانکی بیشتر در چند دسته قرار می‌گیرند:
| دعوا | موضوع اصلی |
|---|---|
| محاسبه سود و جریمه | انطباق مبلغ مطالبه‌شده با قرارداد و مقررات بانک مرکزی |
| اجرائیه بانکی | اعتراض به عملیات اجرایی بر پایه قرارداد تسهیلات |
| مسئولیت ضامن | حدود تعهد ضامن و امکان رجوع او به وام‌گیرنده |
| برداشت غیرمجاز | مسئولیت بانک در برداشت بدون اجازه دارنده حساب |
| ضمانت‌نامه بانکی | اختلاف بر سر ضبط یا آزادسازی ضمانت‌نامه |
اعتراض به محاسبه سود و جریمه بانک چگونه است؟
بانک مطالبات خود را بر پایه قرارداد تسهیلات و مقررات بانک مرکزی محاسبه می‌کند. اگر مبلغ مطالبه‌شده با شرایط قرارداد یا نرخ‌های مصوب مطابقت نداشته باشد، مشتری می‌تواند به آن اعتراض کند.
وکیل بانکی در این دعاوی معمولاً درخواست ارجاع به کارشناس رسمی امور بانکی را مطرح می‌کند. گزارش کارشناس، مهم‌ترین دلیل در تعیین مبلغ واقعی بدهی است و وکیل باید آن را با متن قرارداد بسنجد.
ضامن وام در برابر بانک چه مسئولیتی دارد؟
ضامن وام در بیشتر قراردادهای بانکی، هم‌ردیف وام‌گیرنده در برابر بانک مسئول است و بانک می‌تواند برای وصول طلب به او نیز رجوع کند. حدود این مسئولیت را متن قرارداد تعیین می‌کند.
ضامنی که بدهی را پرداخته، حق دارد برای دریافت آن به وام‌گیرنده رجوع کند. شرایط صدور ضمانت‌نامه بانکی نیز در مقاله شرایط صدور ضمانت نامه بانکی آمده است.
اگر از حساب برداشت غیرمجاز رخ دهد، چه باید کرد؟
در برداشت غیرمجاز، اقدام سریع اهمیت دارد. دارنده حساب باید فوراً مراتب را به بانک اطلاع دهد، مسدود شدن کارت یا دسترسی‌ها را بخواهد و در صورت وقوع جرم رایانه‌ای، به پلیس فتا و مرجع قضایی شکایت کند.
مسئولیت بانک به اینکه برداشت از کدام مسیر و با کوتاهی چه کسی رخ داده، بستگی دارد. سنجش این موضوع به گزارش‌های فنی بانک و پلیس نیاز دارد.
پرسش‌های متداول درباره وکیل بانکی
آیا می‌توان از بانک شکایت کرد؟
بله. مشتری می‌تواند در دعاوی قراردادی علیه بانک دادخواست بدهد و در صورت تخلف کارکنان، به مراجع نظارتی بانک مرکزی نیز شکایت کند.
آیا ضامن می‌تواند پیش از وام‌گیرنده تحت پیگرد بانک قرار گیرد؟
در بسیاری از قراردادهای بانکی، بانک می‌تواند هم‌زمان به وام‌گیرنده و ضامن رجوع کند. متن قرارداد ضمانت، ترتیب و حدود این رجوع را تعیین می‌کند.
اعتراض به اجرائیه بانکی چه مهلتی دارد؟
مهلت اعتراض به نوع اجرائیه و مرجع صادرکننده آن بستگی دارد. بررسی اسناد بلافاصله پس از ابلاغ اجرائیه لازم است.
آیا کارشناس رسمی بانکی در همه پرونده‌ها لازم است؟
خیر. اما در اختلاف بر سر مبلغ بدهی، سود یا جریمه، دادگاه معمولاً موضوع را به کارشناس ارجاع می‌دهد.
نوشته بابک خونساری، وکیل پایه یک دادگستری
